ترکمن _ قیز

 اين داستان برائت ساحت زن از اتهام فريبكاري و حيله‏گري است. در تصوف، مرد سمبل خرد و زن مظهر نفس است و موجبات گمراهي مرد خرد را فراهم مي‏آورد. اما در اين داستان مي‏بينيم كه اگر حـوا دعـوت ابليس را مي‏پـذيـرد، به سبب حيله گري وي نيست، بلكه از عشق او به كودكان و اطفال است حتي اگر ابليس باشد:
روزي ابليس بچه خود، خناس را پيش حوا آورد و گفت كه مرا مهمي پيش آمده است، بچه را نگهدار تا باز پس آيم. حوا قبول مي‏كند و چون ابليس مي‏رود، آدم مي‏آيد و از حوا درباره كودك مي‏پرسد. حوا مي‏گويد كه ابليس فرزندش را به من سپرده است. آدم، حوا را ملامت مي‏كند كه چرا قبول كردي و خشمگين مي شود و بچه را مي‏كشد و پاره پاره مي كند و هر پاره را به شاخي مي‏آويزد، ابليس مي‏آيد و فرزند را از حوا طلب مي‏كند. حوا ماجرا بازمي‏گويد و ابليس فرزند را آواز مي‏دهد و هر پاره خناس از شاخ درختي به پاره‏اي ديگر مي‏رسد و او زنده مي شود. روز ديگر ابليس دوباره نزد حوا مي‏آيد و از او درخواست مي‏كند تا فرزند وي را نگه دارد.
حوا قبول نمي‏كند ولي با اصرار شيطان، خناس را مي‏پذيرد. آدم دوباره مي‏آيد و از ماجرا با خبر مي‏شود، پس طفل را مي‏سوزاند تا شيطان نتواند خاكستر وي را جمع كند، اما اين بار نيز شيطان با آواز دادن كودك را زنده مي‏كند و با خود مي‏برد. اين ماجرا چند نوبت تكرار مي‏شود تا اينكه بار آخر، آدم، خناس را مي‏كشد و مي‏پزد و بخشي را خود مي‏خورد و بخشي را به حوا مي‏دهد، تا بدين ترتيب زنده شدن دوباره وي براي شيطان ميسر نشود. شيطان كه باز مي‏آيد، با خبر مي‏شود آنچه كه در پي آن بود انجام شده است چرا كه: «خناس الذي يوسوس في صدور الناس» و حال خناس جزئي از وجود آدم و حوا بود. درست است كه حيله شيطان و فريب حوا موجب گمراهي آدم هم مي‏شود، اما وقتي از سوي ديگر به قضيه بنگريم درمي‏يابيم كه حوا به عنوان يك زن و مادر كه وجودي سرا پا عطوفت است دربرابر آدم كه مظهر خشم و قهر است، قرار مي‏گيرد و همين استعداد و قابليت مادري وي موجب مي شود كه فرزند ابليس را هم بپذيرد و ابليس از همين عشق و محبت سوء استفاده مي‏كند.